Беларускі кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў

Беларускі кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў (далей — БКДП) — нацыянальны цэнтр незалежнага прафсаюзнага руху, заснаваны ў 1993 г. на ўстаноўчым з’ездзе як аб’яднанне дэмакратычных, свабодных і незалежных прафсаюзаў.

Да ліквідацыі ў 2022 г. у склад БКДП уваходзілі чатыры арганізацыі: Беларускі незалежны прафсаюз (БНП), Свабодны прафсаюз Беларусі (СПБ), Свабодны прафсаюз металістаў (СПМ) і Прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці (РЭП). Агульная колькасць сябраў ацэньвалася прыкладна ў 15 тысяч чалавек.

У 2022 г. незалежныя прафсаюзы апынуліся пад беспрэцэдэнтным ціскам. 7 красавіка 2022 г. КДБ прызнаў прафсаюз РЭП «экстрэмісцкім фармаваннем», а 19 красавіка адбыліся масавыя ператрусы і затрыманні ў БКДП і яго структурах, у тым ліку былі затрыманыя старшыня БКДП Аляксандр Ярашук і яго намеснік Сяргей Антусевіч. 18 ліпеня 2022 г. Вярхоўны суд ліквідаваў БКДП разам з усімі чатырма яго членскімі арганізацыямі.

26 снежня 2022 г. Мінскі гарадскі суд вынес прысуды кіраўніцтву БКДП: Ярашуку — 4 гады пазбаўлення волі, Антусевічу — 2 гады, бухгалтарцы Ірыне Бут‑Гусаім — 1,5 года.

11 верасня 2025 г. Аляксандр Ярашук быў вызвалены разам з іншымі палітвязнямі і дэпартаваны ў Літву; неўзабаве адбыліся яго сустрэчы з кіраўніцтвам МКП у Вільні.

Нягледзячы на афіцыйную ліквідацыю, БКДП працягвае дзейнасць у выгнанні і прадстаўляе беларускіх працоўных на міжнародных пляцоўках. Арганізацыя ўваходзіць у сусветную прафсаюзную сям’ю: БКДП з’яўляецца часткай Міжнароднай канфедэрацыі прафсаюзаў (ITUC) і яе Пан’еўрапейскай рэгіянальнай рады (PERC).

Ідэалагічна БКДП — класічнае дэмакратычнае прафсаюзнае аб’яднанне, што бароніць правы працоўных, свабоду аб’яднання і сацыяльны дыялог паводле міжнародных стандартаў Міжнароднай арганізацыі працы. Пасля разгону незалежных прафсаюзаў міжнародныя партнёры неаднаразова акцэнтавалі: «прафсаюзная дзейнасць — не экстрэмізм».