ПУБЛІЧНАЯ СПРАВАЗДАЧНАСЦЬ

ПАЛАЖЭННЕ

аб гадавой справаздачнасці органаў мясцовага самакіравання г. Гродна перад жыхарамі і грамадскасцю

ГЛАВА 1. АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННІ

Пункт 1. Мэта і сфера дзейнасці

1.1. Дадзенае Палажэнне вызначае механізмы забеспячэння гадавой справаздачнасці органаў мясцовага самакіравання (Гродзенскі гарадскі Савет дэпутатаў і Гродзенскі гарадскі выканаўчы камітэт, далей - органы мясцовага самакіравання) перад жыхарамі г. Гродна і грамадскасцю.

1.2. Мэта Палажэння - стварыць сістэму адкрытай, празрыстай справаздачнасці органаў мясцовага самакіравання, якая грунтуецца на прынцыпах дэмакратыі, удзелу грамадзян у кіраванні гарадскімі справамі, паляпшэння якасці паслуг і павышэння даверу паміж гарадскімі ўладамі і жыхарамі.

Пункт 2. Асноўныя прынцыпы справаздачнасці

Справаздачнасць органаў мясцовага самакіравання грунтуецца на наступных прынцыпах:

2.1. Празрыстасць. Органы мясцовага самакіравання вядуць справаздачнасць, даючы жыхарам і грамадскасці адкрытую, поўную, дакладную і своечасовую інфармацыю аб прынятых рашэннях і іх абгрунтаванні, выкананні бюджэту і выкарыстанні бюджэтных сродкаў, якасці паслуг, выніках дзейнасці і дасягнутых паказчыках.

2.2. Адказнасць. Органы мясцовага самакіравання нясуць адказнасць за сваю дзейнасць перад гарадскім Саветам дэпутатаў, жыхарамі г. Гродна і вышэйстаячымі органамі дзяржаўнай улады, а таксама павінны своечасова і канструктыўна рэагаваць на крытыку, заўвагі і прапановы гараджан.

2.3. Удзел грамадскасці. Жыхары г. Гродна маюць права і магчымасць удзельнічаць у абмеркаванні важных адміністрацыйных рашэнняў, ставіць пытанні ўладам на адкрытых сесіях, пакідаць адзнакі і каментарыі на анлайн-платформе справаздачнасці, удзельнічаць у мясцовых апытаннях і публічных дыскусіях.

2.4. Галоснасць. Сесіі Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў праводзяцца адкрыта для грамадскасці, без неабгрунтаваных абмежаванняў доступу. Рашэнні Савета публікуюцца ў мясцовых СМІ і на афіцыйных інтэрнэт-парталах мясцовых уладаў.

2.5. Фінансавая падсправаздачнасць. Органы мясцовага самакіравання павінны дэманстраваць жыхарам і грамадскасці, як выкарыстоўваюцца сродкі, выплачаныя гараджанамі ў форме падаткаў, пошлін і збораў.

Пункт 3. Суб’екты справаздачнасці

3.1. Асобы і органы, якія абавязаны справаздачыцца (носьбіты абавязацельстваў):

 - Гродзенскі гарадскі Савет дэпутатаў (далей - Гарадскі Савет);

 - Гродзенскі гарадскі выканаўчы камітэт (далей - Гарадскі выканаўчы камітэт);

 - кіраўнікі адміністрацый раёнаў у г. Гродна;

 - старшыня і члены пастаянных камісій Гарадскога Савета;

 - іншыя органы мясцовага самакіравання і іх службовыя асобы.

3.2. Упаўнаважаныя суб'екты (асобы і органы, якія маюць права патрабаваць справаздачнасці):

 - грамадзяне г. Гродна, якія валодаюць выбарчым правам;

 - грамадскія аб'яднанні, прафесійныя саюзы і некамерцыйныя арганізацыі;

 - мясцовыя сродкі масавай інфармацыі;

 - органы тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання;

 - іншыя прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці.

ГЛАВА 2. МЕХАНІЗМЫ СПРАВАЗДАЧНАСЦІ

Пункт 4. Адкрытыя сесіі Гарадскога Савета

4.1. Сесіі Гарадскога Савета праводзяцца адкрыта для грамадскасці не менш за чатыры разы на год згодна з зацверджаным графікам, які публікуецца не пазней чым за два тыдні да пачатку сесіі на афіцыйным інтэрнэт-партале мясцовых органаў улады і ў СМІ.

4.2. Сесіі праводзяцца ў парадку, які забяспечвае максімальную даступнасць для жыхароў. Па магчымасці арганізуецца прамая трансляцыя сесій у рэальным часе ў сетцы Інтэрнэт і на афіцыйных старонках у сацыяльных сетках.

4.3. На кожнай адкрытай сесіі выдзяляецца спецыяльны час (не менш за 30 хвілін) для запытаў, заўваг і прапаноў ад жыхароў горада і прадстаўнікоў грамадскіх арганізацый.

4.4. Рашэнні Гарадскога Савета публікуюцца на афіцыйнай інтэрнэт-платформе справаздачнасці на працягу трох рабочых дзён пасля іх прыняцця.

Пункт 5. Гадавыя справаздачы органаў

5.1. Гарадскі выканаўчы камітэт прадстаўляе гадавую справаздачу перад Гарадскім Саветам і грамадскасцю не пазней чым праз два месяцы пасля завяршэння справаздачнага фінансавага года.

5.2. Кіраўнікі адміністрацый раёнаў г. Гродна праводзяць адкрытыя справаздачныя сустрэчы з жыхарамі раёнаў не менш за адзін раз на год.

5.3. Гадавая справаздача павінна змяшчаць:

 - вынікі выканання планаў сацыяльна-эканамічнага развіцця за мінулы год;

 - дэталёвы аналіз дасягненняў і прычын невыканання асобных паказчыкаў;

 - справаздачу аб выкананні бюджэту по кожнай з асноўных галін і праграм;

 - вынікі сацыялагічных апытанняў і зваротнай сувязі ад жыхароў;

 - вызначаныя праблемныя пытанні і прыярытэтныя планы на наступны перыяд.

5.4. Справаздачы размяшчаюцца на афіцыйнай платформе справаздачнасці, у мясцовых СМІ, а таксама ў друкаваным выглядзе ў публічных бібліятэках і іншых агульнадаступных месцах для азнаямлення грамадзян.

Пункт 6. Асабісты прыём грамадзян

6.1. Старшыня Гарадскога выканаўчага камітэта праводзіць асабісты прыём грамадзян згодна з зацверджаным графікам (не менш за адзін раз на тыдзень).

6.2. Кіраўнікі адміністрацый раёнаў горада праводзяць асабісты прыём грамадзян не менш за адзін раз на два тыдні.

6.3. Дэпутаты Гарадскога Савета праводзяць прыём выбаршчыкаў у сваіх акругах у адпаведнасці з зацверджаным графікам, але не радзей за адзін раз на месяц.

6.4. Абагульненыя вынікі прыёму грамадзян (дэперсаніфікаваныя звесткі аб пытаннях і прынятых рашэннях) размяшчаюцца на афіцыйнай платформе справаздачнасці.

Пункт 7. Адзнакі, заўвагі і прапановы грамадзян

7.1. Грамадзяне маюць права пакідаць адзнакі, заўвагі і прапановы адносна дзейнасці органаў мясцовага самакіравання праз афіцыйную онлайн-платформу, падчас асабістага прыёму або шляхам накіравання пісьмовых і электронных зваротаў.

7.2. Адміністрацыя абавязана разгледзець атрыманыя заўвагі і прапановы і даць адказ у тэрмін, які не перавышае 15 дзён, а на тэрміновыя запыты - да 7 дзён. Адказы на найбольш актуальныя грамадскія пытанні размяшчаюцца на платформе.

7.3. Усе паступіўшыя прапановы і вынікі іх разгляду фіксуюцца ў адкрытым электронным рэестры на платформе.

ГЛАВА 3. ОНЛАЙН-ПЛАТФОРМА СПРАВАЗДАЧНАСЦІ

Пункт 8. Функцыі і структура платформы

8.1. Для забеспячэння празрыстасці і інтэрактыўнага ўзаемадзеяння ствараецца спецыялізаваная онлайн-платформа справаздачнасці.

8.2. Асноўныя модулі і функцыі платформы:

- модуль публікацыі рашэнняў, графікаў сесій, парадкаў дэталізацыі парадку дня;

- інтэрактыўны дашборд бюджэту (візуалізацыя даходаў і выдаткаў у выглядзе зразумелых дыяграм і табліц);

- модуль правядзення грамадскіх апытанняў па актуальных пытаннях развіцця г. Гродна;

- сістэма падачы і маніторынгу зваротаў грамадзян з адлюстраваннем іх статусу («атрымана», «у працы», «вырашана»);

- раздзел адкрытых даных для магчымасці аналізу незалежнымі экспертамі і журналістамі.

Пункт 9. Тэхнічныя стандарты

9.1. Платформа распрацоўваецца з выкарыстаннем сучасных тэхналогій, мае адаптыўны інтэрфейс для мабільных прылад і адпавядае патрабаванням бяспекі і абароны персанальных даных.

9.2. Даступнасць платформы забяспечваецца ў кругласутачным рэжыме (24/7), за выключэннем планавых тэхнічных работ.

ГЛАВА 4. МАНІТОРЫНГ І КАНТРОЛЬ

Пункт 10. Паказчыкі эфектыўнасці справаздачнасці (KPI)

Маніторынг эфектыўнасці рэалізацыі гэтага Палажэння ажыццяўляецца па наступных крытэрыях:

 - узровень прысутнасці і праглядаў адкрытых сесій Гарадскога Савета;

 - узровень задаволенасці грамадзян якасцю і даступнасцю публікуемай інфармацыі;

 - сярэдні тэрмін разгляду і адказу на запыты жыхароў г. Гродна;

 - адсотак паспяхова вырашаных пытанняў, паднятых грамадзянамі на платформе і падчас прыёмаў;

 - узровень актыўнасці карыстальнікаў на платформе (колькасць зваротаў, удзельнікаў апытанняў);

 - агульны індэкс даверу насельніцтва да органаў мясцовага самакіравання.

Пункт 11. Штогадовая ацэнка

11.1. Штогадовая ацэнка выканання патрабаванняў гэтага Палажэння праводзіцца спецыяльнай камісіяй Гарадскога Савета з удзелам грамадскіх экспертаў.

11.2. Справаздача па выніках ацэнкі размяшчаецца на онлайн-платформе і абмяркоўваецца на штогадовым гарадскім грамадскім форуме.

ГЛАВА 5. АДКАЗНАСЦЬ

Пункт 12. Меры адказнасці за парушэнне Палажэння

12.1. Службовыя асобы органаў мясцовага самакіравання нясуць персанальную адказнасць за парушэнне тэрмінаў або парадку прадастаўлення справаздачнасці, ігнараванне абгрунтаваных запытаў і скаргаў грамадзян.

12.2. Пры выяўленні сістэматычных парушэнняў Гарадскі Савет мае права вынесці публічнае папярэджанне адпаведным структурам або накіраваць хадайніцтва аб прыцягненні вінаватых асоб да дысцыплінарнай адказнасці.

ГЛАВА 6. ПАДРЫХТОЎЧЫЯ І ТРАНЗІТНЫЯ ПАЛАЖЭННІ

Пункт 13. Набыццё моцы і пераходны перыяд

13.1. Гэта Палажэнне набывае моц з дня яго афіцыйнага апублікавання пасля зацвярджэння Гарадскім Саветам дэпутатаў.

13.2. На працягу трох месяцаў з дня набыцця моцы Палажэннем Гарадскі выканаўчы камітэт забяспечвае:

 - распрацоўку і тэхнічны запуск першай версіі онлайн-платформы справаздачнасці;

 - навучанне адказных супрацоўнікаў працы з новымі інструментамі і рэгламентамі;

 - правядзенне інфармацыйнай кампаніі для азнаямлення жыхароў горада з новымі магчымасцямі.

Абгрунтаванне і архітэктура рашэння «Палажэнне аб гадавой справаздачнасці органаў мясцовага самакіравання г. Гродна»

1. КАНТЭКСТ І ПРАБЛЕМАТЫКА

г.Гродна, з'яўляючыся буйным культурным і эканамічным цэнтрам, патрабуе больш сучасных і эфектыўных інструментаў узаемадзеяння паміж органамі ўлады і жыхарамі. Існуючыя фарматы справаздачнасці часта носяць фармальны характар і не заўсёды забяспечваюць належную празрыстасць і ўдзел грамадзян.

Галоўныя праблемныя аспекты, якія патрабуюць вырашэння:

 - нізкая інфармаванасць гараджан аб штодзённых і стратэгічных рашэннях уладаў;

 - недахоп зручных лічбавых фарматаў для зваротнай сувязі і грамадскага кантролю;

 - патрэба ў большай празрыстасці выкарыстання бюджэтных сродкаў і рэалізацыі гарадскіх праграм.

2. СТРАТЭГІЧНАЕ АБГРУНТАВАННЕ

Прыняцце Палажэння дазваляе вырашыць адначасова некалькі задач:

2.1. Павышэнне ўзроўню даверу.  Празрыстая сістэма справаздачнасці дазваляе знізіць інфармацыйны вакуум і істотна павысіць давер грамадзян да мясцовай улады. Згодна з даследаваннямі сусветных арганізацый, укараненне адкрытых лічбавых інструментаў павышае ўзровень даверу на 15-25%.

2.2. Паляпшэнне якасці гарадскіх паслуг.  Магчымасць атрымліваць хуткія і сістэматызаваныя водгукі дазваляе органам выканаўчай улады больш аператыўна і кропкава рэагаваць на праблемы ў сферы ЖКГ, транспарту, адукацыі і інш.

2.3. Рацыянальнае выкарыстанне рэсурсаў.  Грамадскі маніторынг спрыяе эканоміі бюджэтных сродкаў і зніжэнню карупцыйных рызык праз публічнасць кожнага этапу закупак і фінансавання.

2.4. Эканамічны і інвестыцыйны эфект.  Укараненне сучасных практык адкрытага кіравання стварае спрыяльны імідж для знешніх інвестараў і спрыяе развіццю турыстычнага патэнцыялу Гродна.

3. МІЖНАРОДНЫЯ СТАНДАРТЫ І ПРЫНЦЫПЫ

Пры распрацоўцы дакумента ўлічаны перадавыя міжнародныя рэкамендацыі:

3.1. Стандарты. Забяспечваюць рэалізацыю прынцыпаў адкрытага ўрада (Open Government), што ўключаюць празрыстасць, удзел і падсправаздачнасць.

3.2. Рэкамендацыі. Дэмакратычная справаздачнасць разглядаецца як сістэма, дзе ўлады не толькі інфармуюць, але і канструктыўна рэагуюць на запыты грамадства.

3.3. Канвенцыя ААН супраць карупцыі.  Стварэнне публічных дашбордаў і адкрытых рэестраў адпавядае патрабаванням глабальных антыкарупцыйных стандартаў.

4. БЮДЖЭТ І РЭСУРСЫ (АРЫЕНТАВАНЫ РАЗЛІК)

5. ЧАСОВЫЯ ЭТАПЫ

Этап 1 (Месяц 1): прыняцце Палажэння на сесіі Гарадскога Савета дэпутатаў, зацвярджэнне складу рабочай групы.

Этап 2 (Месяцы 2-4): тэхнічная распрацоўка платформы, стварэнне асноўных модуляў (дашборд бюджэту, модуль зваротаў).

Этап 3 (Месяцы 5-6): тэсціраванне платформы, навучанне супрацоўнікаў выканкама і адміністрацый, правядзенне пілотных апытанняў.

Этап 4 (Месяц 7+): паўнавартасны запуск платформы, правядзенне першай серыі адкрытых сесій і публічных справаздач.

6. РЭКАМЕНДАЦЫІ ДЛЯ ПРАКТЫЧНАЙ РЭАЛІЗАЦЫІ

1. Прызначыць адказнага каардынатара (на ўзроўні намесніка старшыні гарвыканкама) за рэалізацыю гэтага рашэння.

2. Забяспечыць шырокую інфармацыйную падтрымку запуску платформы праз мясцовыя тэлеканалы, радыё і сацыяльныя сеткі.

3. Далучаць прадстаўнікоў грамадскіх саветаў і экспертаў да правядзення штогадовай ацэнкі эфектыўнасці.